کمبود جهانی RAM و SSD در سال ۲۰۲۶؛ هوش مصنوعی چرا بازار حافظه را تحت فشار گذاشته است؟

بازار قطعات کامپیوتری در سال ۲۰۲۶ با یک چالش مهم روبه‌رو شده است: کمبود حافظه و افزایش تقاضا برای RAM و SSD. این بار عامل اصلی فقط رشد فروش کامپیوتر و گوشی‌های هوشمند نیست؛ بلکه توسعه سریع هوش مصنوعی و ساخت دیتاسنترهای بزرگ باعث شده بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید حافظه به سمت زیرساخت‌های هوش مصنوعی برود.

گزارش‌های جدید صنعت نشان می‌دهند که فشار روی بازار حافظه همچنان ادامه دارد و به‌خصوص بخش DRAM با محدودیت عرضه مواجه است. TrendForce نیز پیش‌بینی کرده که شرایط عرضه DRAM در سال ۲۰۲۷ همچنان محدود باقی بماند.

چرا هوش مصنوعی باعث کمبود حافظه شده است؟

مدل‌های جدید هوش مصنوعی برای آموزش و اجرای پاسخ‌های کاربران به زیرساخت سخت‌افزاری بسیار قدرتمندی نیاز دارند. دیتاسنترهایی که برای سرویس‌های هوش مصنوعی ساخته می‌شوند، علاوه بر پردازنده و پردازنده گرافیکی، به حجم بسیار زیادی از حافظه نیاز دارند.

در سرورهای معمولی ممکن است مقدار مشخصی RAM برای اجرای برنامه‌ها کافی باشد، اما سرورهای مورد استفاده برای هوش مصنوعی معمولاً به حافظه بسیار بیشتری نیاز دارند. حافظه‌های پرسرعت مانند HBM نیز در شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی اهمیت زیادی پیدا کرده‌اند.

در نتیجه، تولیدکنندگان حافظه بخشی از ظرفیت خود را به محصولاتی اختصاص می‌دهند که برای دیتاسنترها و سرورهای هوش مصنوعی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این موضوع می‌تواند ظرفیت در دسترس برای بازارهای دیگر مانند کامپیوترهای شخصی، لپ‌تاپ و گوشی را تحت فشار قرار دهد.

تفاوت RAM، DRAM، NAND و SSD چیست؟

یکی از نکات مهم در خبرهای مربوط به کمبود حافظه این است که همه انواع حافظه شرایط یکسانی ندارند.

• DRAM: حافظه اصلی مورد استفاده در کامپیوترها و سرورها است و در بسیاری از زیرساخت‌های هوش مصنوعی نیز اهمیت بالایی دارد.
• HBM: نوعی حافظه با پهنای باند بسیار بالا است که در شتاب‌دهنده‌ها و پردازنده‌های مورد استفاده در هوش مصنوعی کاربرد گسترده‌ای دارد.
• NAND Flash: فناوری اصلی مورد استفاده در حافظه‌های ذخیره‌سازی مانند SSD است.
• SSD: یک محصول ذخیره‌سازی است که از تراشه‌های NAND برای نگهداری اطلاعات استفاده می‌کند.

بنابراین وقتی از «کمبود حافظه» صحبت می‌شود، باید مشخص کرد منظور کدام بخش بازار است. در حال حاضر فشار عرضه در DRAM به‌خصوص جدی است، در حالی که چشم‌انداز NAND برای سال ۲۰۲۷ می‌تواند متفاوت باشد.

بازار DRAM چرا تحت فشار قرار گرفته است؟

تقاضای سرورهای هوش مصنوعی یکی از عوامل اصلی فشار بر بازار DRAM است. طبق گزارش TrendForce، درآمد صنعت DRAM در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۵۴.۷۳ میلیارد دلار رسید که نسبت به فصل قبل ۵۹.۵ درصد افزایش داشته است. این رشد با افزایش تقاضا برای سرورهای هوش مصنوعی، HBM و ماژول‌های حافظه با ظرفیت بالا همراه بوده است.

هم‌زمان، موجودی تولیدکنندگان در سطح پایینی قرار دارد و بخش قابل توجهی از عرضه جدید به سمت بازار سرورها می‌رود. به همین دلیل بازار مصرف‌کننده همچنان با فشار قیمتی مواجه است.

آیا SSD هم با کمبود مواجه است؟

بازار SSD و NAND Flash نیز از افزایش تقاضای زیرساخت‌های هوش مصنوعی تأثیر گرفته است، اما وضعیت آن دقیقاً مشابه DRAM نیست.

دیتاسنترهای بزرگ برای ذخیره حجم عظیمی از داده‌های آموزشی و عملیاتی به فضای ذخیره‌سازی نیاز دارند. همین موضوع تقاضا برای NAND را افزایش داده است.

با این حال، پیش‌بینی‌های صنعت نشان می‌دهد که در نیمه دوم سال ۲۰۲۷ ممکن است عرضه NAND بهبود پیدا کند و فشار کمبود کاهش یابد؛ بنابراین نمی‌توان گفت RAM و SSD الزاماً تا یک زمان مشخص با شدت یکسان گران خواهند شد.

کمبود حافظه چه تأثیری روی قیمت RAM دارد؟

افزایش تقاضا و محدودیت ظرفیت تولید معمولاً باعث افزایش قیمت قطعات می‌شود. این روند در بازار DRAM در سال ۲۰۲۶ به‌وضوح دیده شده است.

بر اساس گزارش TrendForce، قیمت قراردادی DRAM معمولی در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ همچنان افزایشی بوده، هرچند سرعت افزایش قیمت نسبت به فصل‌های قبلی کمتر شده است.

این مسئله برای تولیدکنندگان لپ‌تاپ، کامپیوتر و گوشی اهمیت زیادی دارد، زیرا حافظه یکی از قطعات اصلی هزینه ساخت محصولات الکترونیکی است.

آیا گوشی‌ها و لپ‌تاپ‌ها هم گران‌تر می‌شوند؟

فشار بازار حافظه فقط محدود به کامپیوترهای دسکتاپ نیست. تولیدکنندگان گوشی و لپ‌تاپ نیز برای تأمین حافظه مورد نیاز محصولات خود با افزایش هزینه مواجه شده‌اند.

رویترز گزارش داده است که برخی تولیدکنندگان کوچک‌تر گوشی و لپ‌تاپ خود را برای دوره طولانی‌تری از کمبود حافظه آماده می‌کنند و انتظار دارند محدودیت عرضه دست‌کم تا سال ۲۰۲۷ ادامه داشته باشد.

این موضوع می‌تواند برای گوشی‌های اقتصادی اهمیت بیشتری داشته باشد، زیرا افزایش قیمت حافظه سهم قابل توجهی از هزینه ساخت چنین محصولاتی را تشکیل می‌دهد.

چرا شرکت‌های سازنده تراشه ظرفیت تولید را سریع افزایش نمی‌دهند؟

ساخت کارخانه جدید تولید تراشه فرآیندی بسیار پرهزینه و زمان‌بر است. تولیدکنندگان نمی‌توانند در مدت چند ماه یک کارخانه بزرگ را راه‌اندازی کنند و مشکل عرضه را به سرعت برطرف کنند.

از طرف دیگر، شرکت‌های بزرگ حافظه باید بین تولید انواع مختلف DRAM، HBM و NAND تعادل برقرار کنند. رشد سریع بازار هوش مصنوعی باعث شده تولید حافظه‌های مورد نیاز دیتاسنترها اهمیت بیشتری پیدا کند.

به همین دلیل افزایش تقاضای AI می‌تواند برای مدتی طولانی‌تر از یک چرخه معمول بازار روی ظرفیت تولید تأثیر بگذارد.

ورود چین به بازار NAND چه اهمیتی دارد؟

در جدیدترین خبر منتشرشده در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، رویترز گزارش داده است که شرکت چینی CXMT قصد دارد وارد حوزه تولید NAND Flash شود و برای ایجاد خط تحقیق و تولید NAND در پکن برنامه‌ریزی کرده است. این شرکت در حال حاضر تمرکز اصلی خود را روی DRAM دارد و ورود به NAND می‌تواند آن را به رقیبی برای شرکت‌هایی مانند Samsung، SK hynix، Micron و YMTC تبدیل کند.

این اتفاق اهمیت زیادی دارد، زیرا بازار NAND یکی از بخش‌های اصلی صنعت حافظه است و افزایش ظرفیت تولید در بلندمدت می‌تواند به متعادل‌تر شدن عرضه و تقاضا کمک کند.

SK hynix هم به دنبال افزایش تولید NAND است

هم‌زمان، گزارش دیگری از رویترز نشان می‌دهد که شرکت Solidigm، زیرمجموعه SK hynix، در حال بررسی گزینه ساخت کارخانه تولید NAND در آمریکا است. طبق این گزارش، ایالت نیویورک یکی از گزینه‌های مطرح برای این کارخانه محسوب می‌شود، هرچند تصمیم نهایی هنوز گرفته نشده است.

این تحولات نشان می‌دهد که تولیدکنندگان بزرگ به‌دنبال افزایش ظرفیت تولید NAND هستند، اما نتیجه این سرمایه‌گذاری‌ها در کوتاه‌مدت نمی‌تواند تمام فشار موجود در بازار را برطرف کند.

آیا کمبود RAM و SSD تا سال ۲۰۲۷ ادامه دارد؟

برای RAM و DRAM، شواهد فعلی نشان می‌دهد که بازار در سال ۲۰۲۷ نیز می‌تواند با عرضه محدود مواجه باشد. TrendForce پیش‌بینی کرده است که فشار عرضه DRAM در سال ۲۰۲۷ ادامه داشته باشد، زیرا تقاضای سرورهای هوش مصنوعی همچنان رشد می‌کند.

اما وضعیت NAND متفاوت است. طبق پیش‌بینی TrendForce، افزایش ظرفیت تولید و تغییر شرایط تقاضا می‌تواند از نیمه دوم ۲۰۲۷ به تدریج فشار عرضه NAND را کاهش دهد.

بنابراین عبارت «کمبود جهانی حافظه» نباید به این معنی برداشت شود که تمام انواع RAM و SSD تا سال‌ها حتماً کمیاب خواهند بود. بازار هر نوع حافظه شرایط عرضه و تقاضای متفاوتی دارد.

آیا هوش مصنوعی باعث گران شدن کامپیوتر می‌شود؟

افزایش هزینه حافظه یکی از عواملی است که می‌تواند قیمت نهایی محصولات الکترونیکی را تحت تأثیر قرار دهد. تولیدکنندگان لپ‌تاپ، گوشی و کامپیوتر در نهایت باید افزایش هزینه قطعات را مدیریت کنند.

با این حال، قیمت نهایی یک محصول فقط به RAM یا SSD وابسته نیست و عواملی مانند پردازنده، نمایشگر، باتری، نرخ ارز، هزینه تولید و شرایط بازار نیز در آن نقش دارند.

به همین دلیل نمی‌توان افزایش قیمت مشخصی برای تمام کامپیوترها یا گوشی‌ها اعلام کرد؛ اما ادامه فشار در بازار حافظه می‌تواند هزینه تولید برخی محصولات را افزایش دهد.

آینده بازار حافظه چگونه خواهد بود؟

به نظر می‌رسد صنعت حافظه در حال ورود به دوره‌ای است که در آن هوش مصنوعی نقش بسیار پررنگی در تعیین میزان تقاضا خواهد داشت. دیتاسنترهای AI به حافظه‌های سریع‌تر و پرظرفیت‌تر نیاز دارند و توسعه این زیرساخت‌ها همچنان ادامه دارد.

از طرف دیگر، شرکت‌های تولیدکننده تراشه در حال افزایش ظرفیت و توسعه فناوری‌های جدید هستند. ورود شرکت‌هایی مانند CXMT به NAND و برنامه‌های جدید برای افزایش ظرفیت تولید می‌تواند در بلندمدت به متعادل شدن بازار کمک کند.

جمع‌بندی

کمبود حافظه در سال ۲۰۲۶ نتیجه ترکیبی از چند عامل است، اما رشد سریع زیرساخت‌های هوش مصنوعی یکی از مهم‌ترین عوامل آن محسوب می‌شود. دیتاسنترهای AI حجم بسیار زیادی از DRAM، HBM و حافظه‌های ذخیره‌سازی را مصرف می‌کنند و همین مسئله ظرفیت تولید را تحت فشار قرار داده است.

در بخش DRAM، گزارش‌های فعلی از ادامه محدودیت عرضه در سال ۲۰۲۷ خبر می‌دهند. در مقابل، چشم‌انداز NAND می‌تواند از نیمه دوم ۲۰۲۷ بهبود پیدا کند. بنابراین آینده بازار RAM و SSD یکسان نیست و باید هر بخش را جداگانه بررسی کرد.

در نهایت، رقابت شرکت‌های بزرگ و افزایش ظرفیت تولید می‌تواند به تدریج شرایط بازار را تغییر دهد؛ اما تا زمانی که رشد تقاضای هوش مصنوعی با سرعت بالایی ادامه داشته باشد، حافظه همچنان یکی از قطعات مهم و استراتژیک صنعت فناوری باقی خواهد ماند.

دسترسی پایدار به اینترنت با V2Ray ایرانسیف

با گسترش سرویس‌های آنلاین، هوش مصنوعی و وابستگی بیشتر کاربران به اینترنت، داشتن یک اتصال پایدار و قابل‌اعتماد اهمیت بیشتری پیدا کرده است. اگر برای دسترسی به اینترنت آزاد به یک سرویس پایدار نیاز دارید، می‌توانید سرویس V2Ray ایرانسیف را بررسی کنید.

سرویس ایرانسیف با سرور اختصاصی فنلاند و IP ثابت ارائه می‌شود و برای استفاده در دستگاه‌های مختلف قابل تنظیم است.

خرید V2Ray از ایرانسیف و مشاهده پلن‌های سرویس، حجم‌ها و قیمت‌ها از طریق صفحه خرید امکان‌پذیر است.